Малчдын амьжиргааны эх үүсвэр болсон мал сүргийг байгалийн гэнэтийн эрсдэлээс хамгаалах “Малын индексжүүлсэн даатгал”-ын нөхцөлд томоохон өөрчлөлт орлоо. 2026-2028 онд мөрдөх шинэчилсэн журмаар даатгалын тохиолдлыг тодорхойлох нэгдүгээр босго үзүүлэлтийг иргэдэд илүү ашигтай байхаар тогтоосон байна.
Энэхүү босго үзүүлэлтийг тогтоохдоо том малын хорогдлын статистик мэдээлэлд нарийвчилсан актуар тооцоолол хийж, гурван жил тутамд шинэчилдэг журамтай. 2025 оны арван хоёрдугаар сард УИХ-аас баталсан хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн дагуу өмнө нь зургаан хувь байсан нэгдүгээр босгыг таван хувь болгон бууруулжээ. Энэ нь малын хорогдол таван хувьд хүрмэгц даатгалын нөхөн төлбөр авах эрх үүсэж эхэлнэ гэсэн үг бөгөөд малчдын хүлээх эрсдэлийг багасгаж буй хэрэг юм.
Мал сүргийг зуд болон бусад давагдашгүй хүчин зүйлээс хамгаалах энэхүү тогтолцоо нь анх 2005 онд Дэлхийн банкны дэмжлэгтэйгээр хэрэгжиж эхэлсэн түүхтэй. Улмаар 2014 онд бие даасан хууль батлагдсанаар даатгалын болон давхар даатгалын үйл ажиллагааны эрх зүйн үндэс бэхжиж, малчдын эрх ашгийг хамгаалах харилцааг тодорхой болгосон билээ. Өдгөө энэхүү хариуцлагатай үүргийг “Үндэсний давхар даатгал” ХК улсын хэмжээнд хариуцан гүйцэтгэж байна.
Шинэчилсэн зохицуулалтын гол онцлох заалтууд:
- Нэгдүгээр босго: 6% байсныг 5% болгон бууруулсан.
- Хугацааны мөрдөлт: 2026-2028 оныг дуустал хүчин төгөлдөр үйлчилнэ.
- Тооцооллын аргачлал: Малын хорогдлын статистик дээр үндэслэсэн актуар тооцоолол.
- Хамгаалах эрсдэл: Зуд, байгалийн гамшиг болон бусад гэнэтийн хорогдол.
Энэхүү өөрчлөлт нь малчдын санхүүгийн тогтвортой байдлыг хангах, эрсдэлээ хуваалцах боломжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн стратегийн алхам юм. Малын индексжүүлсэн даатгалын систем нь малчдыг зөвхөн хохирол амссаны дараа биш, харин эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж санхүүгийн баталгаагаа бүрдүүлэхэд нь туслах зорилготой билээ.
