Шведийн эрдэмтдийн хийсэн шинэ судалгаагаар Альцгеймерийн өвчин тусах удамшлын өндөр эрсдэлтэй өндөр настнууд мах түлхүү хэрэглэснээр танин мэдэхүйн чадвар алдагдахаас сэргийлж болох сонирхолтой дүр зураг ажиглагджээ. Энэ тухай “ScienceDaily” шинжлэх ухааны портал мэдээлэв.
Удамшил ба махны хэрэглээний холбоо
Альцгеймерийн өвчин тусах эрсдэлийг тодорхойлоход APOE ген шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэг. Шведийн нийт хүн амын 30 орчим хувь нь уг генийн APOE 3/4 эсвэл APOE 4/4 гэх хувилбартай байдаг бол Альцгеймерийн оноштой иргэдийн бараг 70 хувь нь эдгээр хувилбарыг тээж байдаг аж.
Каролинска институтийн эрдэмтэн Якоб Норгрен тайлбарлахдаа, APOE4 нь хувьслын явцад үүссэн хамгийн эртний хувилбар бөгөөд бидний өвөг дээдэс ан гөрөө хийж, махан төрлийн хоол голлон хэрэглэдэг байх үед үүссэн байх магадлалтай гэжээ. Тиймээс эрдэмтэд уг генийг тээгч хүмүүст махны хэрэглээ ямар нөлөө үзүүлж буйг судалсан байна.
Судалгааны үр дүн юу харуулав?
Уг судалгаанд 60-аас дээш насны, эхний шатанд зөнөгрөх өвчний ямар нэгэн шинж тэмдэггүй 2100 гаруй хүнийг хамруулж, 15 жилийн турш ажиглалт хийжээ. Ингэхдээ тэдний хооллолтын зуршил, танин мэдэхүйн эрүүл мэндийн үзүүлэлтүүдийг нас, хүйс, боловсрол, амьдралын хэв маягтай нь уялдуулан шинжилсэн байна.
Судалгааны явцад дараах дүгнэлтүүд гарчээ:
- Мах бага хэрэглэдэг бөгөөд APOE 3/4 болон 4/4 генийн хувилбартай хүмүүсийн зөнөгрөх эрсдэл бусад хүмүүстэй харьцуулахад хоёр дахин өндөр байв.
- Харин долоо хоногт дунджаар 870 грамм буюу түүнээс их мах хэрэглэдэг бүлэгт уг эрсдэл ажиглагдаагүй байна.
- “Мах их иддэг хүмүүсийн танин мэдэхүйн чадвар харьцангуй удаан алдагдаж байсан ч энэ нь зөвхөн APOE 3/4 эсвэл 4/4 гентэй хүмүүст л хамааралтай байсан” гэж Норгрен онцолжээ.
Мөн махны төрөл маш чухал болох нь тогтоогдсон байна. Сонирхолтой нь, боловсруулсан махны (хиам, зайдас г.м) эзлэх хувь бага байх тусам генийн төрлөөс үл хамааран зөнөгрөх өвчний эрсдэл буурч байжээ.
Гэсэн хэдий ч эрдэмтэд энэхүү үр дүн нь мах идэх нь шууд өвчнөөс сэргийлнэ гэсэн баттай нотолгоо биш бөгөөд цаашид илүү нарийвчилсан судалгаа шаардлагатайг анхааруулж байна.
