Table of Contents
ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины өнгөрсөн онд гаргасан нийт захирамж, зарлигуудын бараг тал хувь нь олон нийтэд ил болоогүй нууц хэвээр байгааг “Вёрстка” эрэн сурвалжлах хэвлэл мэдээллээ. 2026 оны нэгдүгээр сарын 13-ны өдөр нийтлэгдсэн тус тайланд дурдсанаар, Кремлийн зүгээс мэдээллийн ил тод байдлыг улам бүр хязгаарлах болсон байна.
Тоон мэдээлэл ба статистик үзүүлэлт
2025 оны турш ОХУ-ын Засгийн газрын албан ёсны портал дээр бүртгэгдсэн зарлигуудын дүн шинжилгээг доор харуулав:
- Нийт гарсан зарлиг: 1010 гаруй
- Нууц зарлигийн тоо: 449 (нийт зарлигийн 44.5%)
- Ил тод зарласан зарлиг: 561
- Өсөлт: Нууц зарлигийн эзлэх хувь 2024 онтой харьцуулахад 3.4 нэгжээр нэмэгджээ.
Хэдийгээр энэ нь өндөр үзүүлэлт боловч Орос-Украины дайн эхэлсэн эхний хоёр жилийн түүхэн дээд хэмжээнээс (2023 онд 49.5% байсан) ялимгүй доогуур байгаа юм.
Нууц зарлигуудын ард юу нуугдаж байна вэ?
Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар “нууц” гэх тодотголтой зарлигуудыг ихэвчлэн нийгмийн эмзэг болон улс төрийн ач холбогдол бүхий дараах асуудлуудыг шийдвэрлэхэд ашигладаг байна:
- Цэргийн шагнал, урамшуулал: Байлдааны талбарт идэвхтэй оролцож буй цэргүүд болон амь үрэгдэгсдэд олгох шагналыг нууцлах.
- Хоригдлуудад өршөөл үзүүлэх: Дайнд оролцохоор гэрээ байгуулсан хоригдлуудад Ерөнхийлөгчийн зарлигаар өршөөл үзүүлж буй үйл явц.
- Хүндэт цол олгох: Ил болсон 561 зарлигийн 52 нь цэргийн ангиудад хүндэт цол олгох тухай байсан бол үүний цаана илүү олон нууц цол олголт байгаа гэж таамаглаж байна.
Сонирхолтой баримт: 2006 онд “Вагнер” группийн тэргүүн агсан Евгений Пригожинд “Эх орны гавьяа” одон олгох зарлигийг Путин нууцаар баталж байсныг BBC-ийн Орос дахь алба тогтоож байжээ.
Төрийн нууцын хүрээ тэлсээр байна
2025 оны зургадугаар сард Путин төрийн нууцын тухай хуулийг улам өргөжүүлсэн зарлигт гарын үсэг зурсан. Үүний дагуу ОХУ-ын гадаад бодлого, олон улсын худалдаа, эдийн засгийн төлөвлөлт, шинжлэх ухааны ололт болон цэргийн дайчилгааны бэлтгэлтэй холбоотой мэдээллүүдийг “үндэсний аюулгүй байдалд хохирол учруулж болзошгүй” гэх үндэслэлээр шууд нууцлах эрхзүйн орчин бүрдсэн юм.
