Table of Contents
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны эсрэг цэргийн ажиллагаа эхлүүлэх гол санаачлагчийн нэрийг гэнэт зарласан бол Тегеран АНУ-ын удирдагчийн “амжилттай энхийн хэлэлцээ” гэх мэдэгдлийг албан ёсоор үгүйсгэлээ.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Даваа гарагт (3 дугаар сарын 23) Теннесси мужид үг хэлэхдээ Ирантай үүссэн мөргөлдөөний эскалацийн хариуцлагыг Батлан хамгаалахын сайд Пит Хегсет рүү чиглүүлэхийг оролдов. Үүний зэрэгцээ Тегеран Трампын энхийн хэлэлцээний тухай мэдэгдлийг “хуурамч” гэж нэрлэж, пуужингийн шинэ цохилтоор хариу барьжээ. Энэ талаар The Independent хэвлэл мэдээллээ.
Цэргийн ажиллагааг хэн санаачилсан бэ?
Мемфист болсон дугуй ширээний уулзалтын үеэр Трамп 2 дугаар сарын 28-нд эхэлсэн “Эпик хилэн” (Epic Fury) ажиллагааны өмнөх үйл явдлын шинэ хувилбарыг ярьжээ. Түүний хэлснээр, тэрээр Хегсет болон бусад албан тушаалтнуудтай Ираны зүгээс ирж буй аюул заналын талаар ярилцахаар утсаар холбогдсон байна.
“Пит, чи тэр үед хамгийн түрүүнд ам нээж ‘Үүнийг хийцгээе’ гэж хэлсэн. Учир нь бид тэднийг цөмийн зэвсэгтэй болгож болохгүй гэж чи үзсэн” хэмээн Трампын хэлснийг тус хэвлэл иш татжээ.
Пит Хегсет өөрөө энэхүү мөргөлдөөний гол нүүр царай болж, Пентагоны хэвлэлийн бага хурлууд дээр түрэмгий байр суурь илэрхийлэн, АНУ-ын армийн “хөнөөх чадварыг” байнга магтан сайшааж байсан юм.
Хэлэлцээг үгүйсгэсэн нь ба пуужингийн шинэ цохилтууд
Тэр өдөр Трамп Америкийн дипломатч Стив Уиткофф болон Жаред Кушнер нарын Тегерантай хийсэн гал зогсоох хэлэлцээг “маш сайн, үр дүнтэй” болсон гэж мэдэгдсэн. Гэвч Ираны парламентын дарга Мохаммад Багер Галибаф үүнийг эрс үгүйсгэж, газрын тосны зах зээлийг тайвшруулах гэсэн заль мэх хэмээн нэрлэв.
Вашингтоны мэдэгдлийн хариуд Иран Даваа гарагийн орой АНУ болон Израилийн холбоотнууд руу пуужингийн шинэ цуврал цохилт өгсөн бөгөөд үүний улмаас Тель-Авив болон бусад хотуудад агаарын түгшүүрийн дохио дуугарчээ.
Үр дагавар болон зөвтгөл
Трампын засаг захиргаа цохилтоо зөвтгөхдөө Тегераныг цөмийн бөмбөг хийхээс сэргийлсэн гэх зэрэг хэд хэдэн үндэслэл гаргаж байгаа юм. Ажиллагааны гол зорилго биелж, эхний өдөр Аятолла Али Хаменейг устгаснаар түүний 47 жилийн засаглал төгсгөл болсон билээ.
Гэсэн хэдий ч үр дагавар нь туйлын хүнд байв. Байлдааны ажиллагааны хариуд өгсөн цохилтуудын улмаас АНУ-ын 13 цэргийн албан хаагч амиа алдаж, Иран Ормузын хоолойг хааснаар дэлхийн зах зээл дээр шатахууны үнэ огцом өслөө. Трамп Тегераны зүгээс ийм “гэнэтийн” хариу үйлдэл үзүүлсэнд гайхаж буйгаа илэрхийлсэн ч, тагнуулын байгууллагууд нөхцөл байдал яг ийм хүнд хэлбэрээр өрнөхийг түүнд өмнө нь анхааруулж байсныг сэтгүүлчид тэмдэглэж байна.
