АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Гринландыг худалдаж авах хүслээ гүйцэлдүүлэхийн тулд Европын холбоотнууддаа эдийн засгийн шахалт үзүүлж эхэлсэн нь олон улсын харилцаанд томоохон хагарал үүсгээд байна. Тэрээр хоёрдугаар сарын 1-нээс эхлэн Дани тэргүүтэй Европын найман оронд 10 хувийн гаалийн татвар ногдуулахаа мэдэгдсэн бөгөөд хэрэв Гринландыг худалдахыг зөвшөөрөхгүй бол зургаадугаар сарын 1-нээс татварыг 25 хувь болгон нэмэгдүүлнэ гэж сүрдүүлжээ. Энэхүү шийдвэр нь дэлхийн зах зээлийг тогтворгүй болгож, евро болон фунт стерлингийн ханш ам.долларын эсрэг сулрахад хүргээд байна.
Европын холбооны удирдагчид энэхүү үйлдлийг илэрхий дарамт шахалт гэж үзэн, энэ сарын 22-ны Пүрэв гарагт Брюссельд яаралтай дээд хэмжээний уулзалт зарлалаа. Уулзалтаар Гринландын асуудалд авч болох дипломат болон эдийн засгийн хариу арга хэмжээнүүдийг хэлэлцэх юм. Европын орнууд Трампын сүрдүүлгийн эсрэг нэгдмэл байр суурьтай байгаа бөгөөд Дани улсыг бүх талаар дэмжихээ илэрхийлээд байна.
Төлөвлөж буй хариу арга хэмжээ болон нөхцөл байдлын онцлох баримтууд:
- Эдийн засгийн хариу цохилт: Европын холбоо АНУ-аас импортолж буй 107.7 тэрбум ам.долларын бараа бүтээгдэхүүнд хариу татвар ногдуулах хувилбарыг судалж байна.
- Албадлагын эсрэг хэрэгсэл (ACI): АНУ-ын компаниудыг төрийн тендерт оролцох, хөрөнгө оруулалт хийх, банк болон цахим үйлчилгээний салбарт үйл ажиллагаа явуулахад нь хязгаарлалт тогтоох “ACI” механизмыг идэвхжүүлэх асуудал яригдаж эхлэв.
- Давосын чуулган: Швейцарын Давос хотод болох Дэлхийн эдийн засгийн чуулганы үеэр Европын дипломат стратеги гол сэдэв байх бөгөөд Трамп лхагва гарагт тэнд үг хэлэх хуваарьтай байна.
- Спортын бойкот: Германы зарим хууль тогтоогчид АНУ-д болох хөлбөмбөгийн ДАШТ-ийг бойкотлох замаар Трампын шийдвэрт нөлөөлөх эцсийн арга байгааг онцолжээ.
- Холбоотнуудын байр суурь: Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон хатуу арга хэмжээ авахыг уриалж байгаа бол Итали, Ирланд зэрэг зарим орнууд одоогоор хэлэлцээ хийх, дипломат арга замаар шийдэхийг илүүд үзэж байна.
Данийн Ерөнхий сайд Метте Фредериксен Европ тивийн орнууд дарамт шахалтад бөхийхгүй гэдгийг хатуу мэдэгдсэн бол Европын парламент АНУ-тай хийх худалдааны хэлэлцээрийг зогсоож магадгүй нөхцөл байдал үүсээд байна. Энэхүү зөрчил нь Атлантын далай дамнасан уламжлалт харилцааг хамгийн аюултай цэгт хүргэж байгааг ажиглагчид сануулж байна.
