2026 оны 1-р сарын 27-ны өдөр “Атомын эрдэмтдийн мэдээллийн товхимол” (Bulletin of the Atomic Scientists)-оос жил бүр уламжлал болгон гаргадаг “Сүйрлийн өдөр”-ийн цагийг 85 секунд болгон урагшлууллаа. Энэ нь 1947 онд тус цагийг анх тогтоосноос хойших шөнө дундад хамгийн ойр ирсэн, түүхэн дээд амжилт болж байна.
Сүйрлийн цагийг урагшлуулсан гол шалтгаанууд:
- Цөмийн зэвсгийн аюул: Орос, Хятад, АНУ зэрэг цөмийн гүрнүүдийн хоорондын харилцаа улам хурцдаж, “Шинэ СТАРТ” зэрэг зэвсэгт хяналт тавих олон улсын сүүлчийн гэрээнүүд хүчингүй болох шатандаа орсон нь хяналтгүй зэвсэглэлээр хөөцөлдөх эрсдэлийг нэмэгдүүлжээ.
- Уур амьсгалын хямрал: 2025 он дэлхийн түүхэн дэх хамгийн халуун жил болж бүртгэгдсэн бөгөөд хүлэмжийн хийн ялгарал буурахгүй, байгалийн гамшигт үзэгдлүүд улам ширүүсэж байгааг эрдэмтэд онцолж байна.
- Хяналтгүй хиймэл оюун ухаан: AI-ийг цэргийн салбарт ашиглах, хуурамч мэдээлэл тараах, кибер халдлагыг автоматжуулах зэрэг нь олон улсын итгэлцлийг эвдэж, шийдвэр гаргах хугацааг богиносгож буй “дижитал аюул” болоод байна.
- Биологийн эрсдэл: Лабораторийн гаралтай халдварт өвчин болон биотехнологийн буруу хэрэглээ нь дэлхий нийтэд заналхийлсээр байгааг анхаарууллаа.
Түүхэн нөхцөл байдал:
Цагийг анх тогтоохдоо 7 минутын зайд байсан бол 1991 онд Хүйтэн дайн дуусахад 17 минут хүртэл хойшилж, хамгийн аюулгүй үедээ хүрч байв. Гэвч 2017 оноос хойш нөхцөл байдал эрс муудаж, 2023 онд 90 секунд, 2025 онд 89 секунд байсан бол өнөөдөр ийнхүү 85 секунд болж ойртжээ.
Энэхүү цаг нь ирээдүйг зөгнөж буй хэрэг биш, харин дэлхийн удирдагчдад хандсан “сэрүүлэг” бөгөөд олон улсын хамтын ажиллагааг сэргээж, аюулгүй байдлыг хангах алхмуудыг яаралтай авахыг уриалж байгаа хэрэг юм.
