Table of Contents
Ойрх Дорнодын бүс нутагт үүссэн зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас дэлхийн газрын тосны зах зээл тогтворгүйжиж, түүхий эдийн үнэ тэнгэрт хадаад байна. Гэсэн хэдий ч БНХАУ-ын аж үйлдвэрийн салбарын ашиг гуравдугаар сард сүүлийн хагас жилийн хугацаан дахь хамгийн өндөр хурдаар нэмэгджээ.
БНХАУ-ын Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан тайлангаар аж үйлдвэрийн ашиг гуравдугаар сард өмнөх оны мөн үеэс 15.8 хувиар өссөн байна. Энэ нь 2025 оны есдүгээр сараас хойш бүртгэгдсэн хамгийн эрчимтэй өсөлтөд тооцогдож байгаа юм. Оны эхний хоёр сард үйлдвэрүүдийн ашиг 15.2 хувиар нэмэгдэж байсан бол ийнхүү гуравдугаар сард өсөлтийн хурд улам нэмэгджээ.
Технологийн салбар өсөлтийг түүчээлэв
2026 оны эхний улирлын байдлаар аж үйлдвэрийн салбарын нийт ашиг 15.5 хувиар өссөн үзүүлэлттэй гарлаа. Хэрэв цар тахлын дараах 2021 оны онцгой сэргэлтийг хасч тооцвол энэ нь 2017 оноос хойших хамгийн амжилттай эхлүүлсэн жил болж байна. Үндэсний статистикийн хорооны ахлах мэргэжилтэн Юу Вэйниний онцолсноор өндөр технологийн үйлдвэрлэл болон техник төхөөрөмжийн салбарын ашиг өндөр байгаа нь голлох нөлөө үзүүлжээ. Эхний улиралд эдгээр салбарууд тус тус 21 хувь болон 47.4 хувийн ашигтай ажилласан байна.
Ялангуяа хиймэл оюун ухаан болон хагас дамжуулагчийн эрэлт нэмэгдсэн нь технологийн салбарт томоохон тэсрэлт авчирлаа. Тухайлбал:
- Шилэн кабель үйлдвэрлэгчдийн ашиг 336.8 хувиар өссөн.
- Оптоэлектроник болон дэлгэц үйлдвэрлэгчид 36-43 хувийн ашиг олсон.
- Ухаалаг төхөөрөмж болон дрон үйлдвэрлэлийн салбарын ашиг 53.8 хувиар нэмэгджээ.
Түүнчлэн стратегийн ач холбогдолтой сансар судлал, шинэ эрчим хүч, мэдээллийн технологийн салбаруудын идэвхжлийг дагаж өнгөт төмөрлөгийн үйлдвэрүүдийн ашиг 116.7 хувиар өссөн байна.
Экспортын хүч ба эдийн засагчдын дүгнэлт
“Pinpoint Asset Management” фирмийн эдийн засагч Жан Живэй үйлдвэрүүдийн ашиг нэмэгдэхэд экспортын хүчтэй үзүүлэлтүүд гол түлхэц болсон гэж үзэж байна. Эхний улиралд БНХАУ-ын экспорт ам.доллароор тооцвол 14.7 хувиар өссөн нь 2022 оны эхэн үеэс хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болжээ. Гэсэн хэдий ч тэрээр Ойрх Дорнодын мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй эрчим хүчний үнийн өсөлт болон гадаад эрэлт буурах эрсдэл нь хоёрдугаар улиралд экспортлогчдод хүнд дарамт болж магадгүйг анхааруулав.
Эрчим хүчний бамбай ба тогтвортой байдал
Хоёрдугаар сарын сүүлээс хойш Брент маркийн газрын тосны үнэ 48 орчим хувиар өсч, дэлхийн хэмжээнд химийн бодис, хуванцар материалын өртөг нэмэгдсэн. Гэвч Хятадын үйлдвэрүүдийн ашиг харьцангуй өндөр хэвээр байгаа нь тус улсын эрчим хүчний бүтэцтэй холбоотой. БНХАУ эрчим хүчнийхээ ихэнх хэсгийг нүүрс болон сэргээгдэх эх үүсвэрээс бүрдүүлдэг нь газрын тосны үнийн савлагаанаас хамгаалах “бамбай” болж байна.
“Morgan Stanley”-ийн шинжээч Робин Шиний хэлснээр Хятадын үйлдвэрүүдийн 70 хувь нь дэлхийн эрчим хүчний хямралд бага өртсөн тул экспортын зах зээл дэх байр сууриа улам бэхжүүлэх давуу талтай байгаа аж.
Трампын хориг ба ирээдүйн эрсдэлүүд
Хятадын эдийн засаг дэлхийн хямралаас бүрэн тусгаарлагдаагүй байна. Дайн эхлэхээс өмнө Иранаас их хэмжээний газрын тос нөөцөлсөн нь одоогоор үнийн өсөлтөөс түр зуур хамгаалж байгаа ч АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трампын засаг захиргаа Ормузын хоолойг хаасан нь нөхцөл байдлыг өөрчилж болзошгүй юм.
Түүнчлэн Трампын засаг захиргаа Хятадын бие даасан газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд хориг тавихаа мэдэгдээд байна. Эдгээр үйлдвэрүүд нь БНХАУ-ын нийт нефть боловсруулах хүчин чадлын дөрөвний нэгийг бүрдүүлдэг тул уг хориг нь Хятадын аж үйлдвэрийн салбарын ирээдүйн өсөлтөд томоохон саад тотгор болж магадгүй юм.
