Танзани улсад орших Натрон нуур нь домогт гардаг Медуза Горгон шиг амьтдыг “чулуу” болгон хувиргах чадвартай гэдгээрээ алдартай. Гэвч энэхүү ер бусын үзэгдлийн нууц нь ямар нэгэн далдын хүчинд биш, харин химийн нарийн процесст оршдог бөгөөд шинжлэх ухаан заримдаа ямар ч домгоос илүү аймшигтай байдгийг эндээс харж болно.
NASA-ийн ажиглалтын төвийн мэдээлснээр, тус бүс нутгийн галт уулын идэвхжил нуурын химийн өвөрмөц найрлагыг тодорхойлдог байна. Нуураас өмнө зүгт 20 орчим километрийн зайд орших галт уулс нь натрийн карбонат болон кальцийн карбонатын хайлмаг хольцыг ялгаруулдаг. Эдгээр нэгдлүүд нь газрын гүний хагарлаар дамжин 20 гаруй халуун рашааныг тэжээж, улмаар нуурт цутгадаг ажээ.
Мөн нуур нь далайд гарцгүй, зөвхөн нэг голтой холбогддог бөгөөд орчин тойрон нь маш халуун, хуурай тул ууршилт нь хур тунадаснаас үргэлж давж байдаг. Үүнээс үүдэн нуурын гүн ердөө гурван метрээс хэтрэх нь ховор. Үр дүнд нь маш халуун, идэмхий, давсжилт ихтэй буюу амьд биет оршин тогтноход бараг боломжгүй орчин бүрддэг байна.
Амь насанд аюултай “толин тусгал”
Хэдий ийм нөхцөлтэй ч нуурын шүлтлэг усанд амьдрах чадвартай галоархей (давсанд дуртай бичил биетүүд) хэмээх бичил биетүүд үржиж, усыг цусан улаан өнгөтэй болгодог байна. Эдгээр бичил биетүүд нь Зүүн Африкийн ганц тогтмол үржлийн цэгээ болгон ашигладаг жижиг фламинго шувуудыг татдаг.
Гэвч бусад амьтдын хувьд энэ нуур тийм ч таатай газар биш. Нүүдлийн шувууд нуурын гадаргуугийн өндөр тусгал болон толин тусгалд хууртаж, доошоо нэвт шууд нисэж чадна гэж андууран усанд унах тохиолдол их гардаг. IFLScience-ийн мэдээлснээр, 2007 онд нэгэн нисдэг тэрэгний нисгэгч ийм төрлийн төөрөгдөлд орж, хөлгөө нуурт унагажээ. Ослыг нүдээр харсан оператор Бен Хербертсон “Ус маш халуун байсан бөгөөд нүд түлж байсан” гэж дурссан байдаг. Ийм нөхцөлд усанд унасан шувуу, сарьсан багваахайнууд амьд гарах боломж бараг үгүй юм.
Домог ба бодит байдал
Натрон нуур 2013 онд гэрэл зурагчин Ник Брандтын авсан “чулуужсан” амьтдын зургуудаар дэлхий дахинд алдартай болсон. Брандт эргийн дагуу шидэгдсэн олон төрлийн шувуу, сарьсан багваахайг олсон тухайгаа ярьсан ч тэд Медуза Горгонагийн хохирогчид шиг шууд чулуу болоогүй, харин муммижсан байжээ.
Нуурын нэрний үндэс болсон “натрон” хэмээх эрдэс давсны хольц нь чийг, тосыг маш сайн шингээдэг тул эртний египетчүүд нас барагсдаа мумми болгож хадгалахад ашигладаг байсан түүхтэй. Нууранд унасан амьтдын бие шингэнээ алдаж, цаг хугацааны явцад дээр нь эрдэс бодисууд хуримтлагдсанаар чулуу мэт харагдуулах хатуу бүрхүүл үүсгэдэг байна.
Брандт зургуудаа илүү сүртэй болгохын тулд амьтдыг хөдөлж байгаад хөлдсөн мэт байрлалд зориудаар оруулсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн юм. “Би тэднийг эргээс олсон байдлаар нь авч, амьд мэт харагдуулахын тулд “амьд” байрлалд оруулсан” гэж тэрээр бичжээ. Тэрээр Smithsonian Magazine сэтгүүлд “Нуурын ус маш идэмхий тул өчүүхэн шалбархай ч аймшигтай өвдөнө. Хэн ч энд сэлж зүрхлэхгүй, энэ бол солиорол” гэж анхааруулсан байдаг.
