Table of Contents
Монгол Улсад малын гаралтай түүхий эдийг боловсруулж, хүнсний болон үйлдвэрлэлийн зориулалттай желатин гарган авах анхны үйлдвэр ашиглалтад орлоо. “Дархан Минж” ХХК-ийн байгуулсан “Мон Желат” үйлдвэр жилд 300 мянган ширхэг үхрийн арьс боловсруулах хүчин чадалтай бөгөөд бүтээгдэхүүнээ дотоод, гадаадын зах зээлд нийлүүлэхээр төлөвлөжээ.
Тус үйлдвэрийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “Цагаан алт” хөтөлбөрийн хүрээнд олгосон хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр байгуулсан байна. Нээлтийн ёслолд Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, төвийн бүсээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд болон орон нутгийн удирдлагууд оролцож, үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцжээ.
Арьс ширний хаягдлыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулна
“Мон Желат” үйлдвэрийн гол онцлог нь малын гаралтай түүхий эд болон арьс ширний үйлдвэрлэлээс гардаг хатуу хаягдлыг дахин боловсруулж, нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд оршиж байна.
Үйлдвэрт хүнсний болон үйлдвэрлэлийн зориулалттай желатинаас гадна усанд уусдаг органик бордоо үйлдвэрлэх юм. Ингэснээр өмнө нь хаягдалд тооцогдож байсан түүхий эдийг ашиглан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүн гаргах боломж бүрдэж байгаа аж.
Желатин нь мал, амьтны арьс, яс, шөрмөс болон холбогч эдэд агуулагддаг коллаген уургийг дулааны болон технологийн аргаар боловсруулан гаргаж авдаг, өнгө, үнэргүй уургийн бүтээгдэхүүн юм.
Таван орны тоног төхөөрөмж ашиглаж, бохир усныхаа 70 хувийг дахин боловсруулна
Шинээр ашиглалтад орсон үйлдвэр таван улсад үйлдвэрлэсэн тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон бөгөөд орчин үеийн боловсруулах технологид суурилжээ.
Байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор үйлдвэрлэлээс гарсан хаягдал усны 70 хувийг дахин ашиглах иж бүрэн систем суурилуулсан байна.
Үйлдвэрийн жилийн хүчин чадал 300 мянган ширхэг үхрийн арьс бөгөөд энэ хэмжээнд үйлдвэрлэл явуулснаар арьс ширний хаягдлыг бууруулах, дотоодын түүхий эдийн боловсруулалтын түвшнийг нэмэгдүүлэх боломжтой гэж үзэж байгаа аж.
Мөн үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай холбоотойгоор орон нутагт байнгын болон түр хугацааны 50-80 ажлын байр бий болохоор байна.
Желатиныг хүнснээс эхлээд гоо сайхны бүтээгдэхүүнд ашигладаг
Желатин нь хүнсний үйлдвэрлэлд өргөн хэрэглэгддэг түүхий эдийн нэг юм. Тухайлбал, хүнсний бүтээгдэхүүнийг өтгөрүүлэх, барьцалдуулах, хэлбэржүүлэх болон бүтцийг нь тогтвортой хадгалахад ашигладаг.
Цэлцгэнүүр, резинэн чихэр, мармелад зэрэг бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээс гадна тараг, зайрмаг, бялууны кремийн бүтцийг тогтворжуулахад хэрэглэнэ. Мөн лаазалсан мах, махан бүтээгдэхүүний шүүсийг царцаах зориулалтаар ашигладаг байна.
Үүнээс гадна желатиныг эрүүл мэнд, гоо сайхны бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлд хэрэглэдэг. Коллагенаас гарган авдаг уургийн эх үүсвэр учраас арьс, үе мөч, үс, хумстай холбоотой бүтээгдэхүүний найрлагад оруулдаг бөгөөд үе мөчний уян хатан чанар, арьсны чийгшил, үс, хумсны бат бөх байдалд үзүүлэх боломжит нөлөөг нь судалдаг. Гэхдээ эдгээр ашиг тус нь хэрэглээний хэлбэр, тун хэмжээ болон шинжлэх ухааны нотолгооноос хамаарна.
Экспортын шинэ бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх суурь тавигджээ
“Цагаан алт” хөтөлбөрийн хүрээнд байгуулсан “Мон Желат” үйлдвэр нь Монгол Улсад малын гаралтай түүхий эдээс желатин үйлдвэрлэх анхны төсөл болж байна.
Үйлдвэр ашиглалтад орсноор арьс ширийг зөвхөн уламжлалт зориулалтаар боловсруулах бус, хүнсний болон бусад үйлдвэрлэлийн түүхий эд болгон ашиглах боломж нэмэгдэж байгаа юм.
Жилд 300 мянган үхрийн арьс боловсруулах хүчин чадал, хаягдал усыг дахин ашиглах технологи, 50-80 ажлын байр бий болгох төлөвлөгөө нь төслийн үндсэн үзүүлэлтүүд болж байна. Харин экспортын хэмжээ, эдийн засгийн бодит үр өгөөж нь цаашдын үйлдвэрлэл, борлуулалтын үр дүнгээс хамаарах юм.
