Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутагт ирэх долоодугаар сарын 1-ний өдөр Монгол Улсын хамгийн анхны геопарк албан ёсоор нээлтээ хийх гэж байна. Энэхүү парк нь геологийн ховор өвийг хамгаалах, шинжлэх ухааны ач洍 холбогдлыг олон нийтэд таниулах, гео аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх замаар орон нутгийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих туйлын эрхэм зорилготой юм.
Шар цав: Дэлхийд ховор палеонтологийн баялаг сан
Тус геопаркийг Ханбогд сумын нутаг дахь геологи, палеонтологи болон соёлын өвийн үнэт нөөцөд түшиглэн байгуулж байна. Ялангуяа Шар цав орчим нь олон улсын судлаачдын анхаарлыг татсан дараах ховор өвийг агуулдгаараа онцлогтой:
- “Avimimus protentosus” үлэг гүрвэл: Зөвхөн манай улсын нутгаас олддог энэхүү үлэг гүрвэлийн мөр, яс, өндөг зэрэг 13,600 гаруй олдвор бүхий дэлхийд ховор палеонтологийн өв энд хадгалагдаж байна.
- Зан төлөвийн судалгаа: Сүрэглэн амьдардаг махан идэшт үлэг гүрвэлүүдийн хөдөлгөөний зам, зан төлөвийг тогтоох боломжтой ховор олдворууд Шар цаваас олдсон нь шинжлэх ухаанд өндөр хувь нэмэр оруулж буй.
- Судалгааны өргөжилт: Ханбогд орчмын геологийн өвөрмөц тогтоцыг хамгаалалтад авснаар цаашид палеонтологийн нарийвчилсан судалгааг шинэ шатанд гаргах боломж бүрдэж байна.
ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн геопаркуудын сүлжээнд нэгдэх алсын хараа
Монгол Улс дэлхийн геопаркуудын хөтөлбөрт 2018 оноос нэгдсэн бөгөөд шинээр нээгдэж буй тус паркийг цаашид ЮНЕСКО-ийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгүүлэх алсын хараатай ажиллаж байна. ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн геопаркийн сүлжээнд бүртгүүлэх хугацаа дунджаар 5-аас 10 жил үргэлжилдэг бөгөөд маш нарийн шалгуур үзүүлэлтийг хангах шаардлагатай болдог.
ЮНЕСКО-ийн сүлжээнд бүртгүүлэхэд тавигддаг үндсэн шалгуурууд:
- Геологийн өвийн нарийн үнэлгээ, хадгалалт, хамгаалалт.
- Төр болон нутгийн иргэдийн идэвхтэй хамтын оролцоо.
- Байгальд ээлтэй менежмент, боловсрол, мэдээллийн тусгай хөтөлбөрүүд.
- Үндэсний хэмжээний дэмжлэг болон олон улсын хамтын ажиллагаа.
Энэхүү геопарк үүдээ нээснээр говийн бүсэд байгаль орчинд ээлтэй аялал жуулчлал хөгжихөөс гадна олон улсын палеонтологийн салбарт Монгол Улсын байр суурийг улам баталгаажуулах чухал ач холбогдолтой юм.
