Сингапурын Duke-NUS Анагаах ухааны сургуулийн эрдэмтэд дархлааны тогтолцоонд онцгой мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гардаг амьдралын хоёр үеийг тогтоожээ. Эдгээр нь ойролцоогоор 40 нас болон 60 наснаас хойших үе юм.
Судлаачид 19-97 насны 1 828 эрүүл хүний бараг 3.8 сая дархлааны эсэд шинжилгээ хийсний үндсэн дээр ийм дүгнэлтэд хүрсэн байна. Судалгааны үр дүн Nature Communications сэтгүүлд нийтлэгджээ.
Судалгаагаар дархлааны тогтолцоо жигд бус хөгширдөг бөгөөд илүү хурдацтай өөрчлөлт амьдралын өөр өөр үед явагдаж болохыг тогтоосон байна.
Эхний томоохон өөрчлөлт ойролцоогоор 40 насанд ажиглагджээ. Энэ үед дархлааны тогтолцооны бусад бүрэлдэхүүн хэсгийн үйл ажиллагааг зохицуулдаг CD4 T эсүүдийн идэвхжилд хамгийн их өөрчлөлт гарсан байна.
Харин 60 наснаас хойш өөр нэг давлагаа эхэлж, энэ удаад халдвар авсан болон хэвийн бус эсүүдийг устгах чадвартай CD8 T эсүүдэд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт ажиглагджээ.
“Нас ахихын хэрээр дархлааны эсүүдийн үндсэн хэд хэдэн үйл ажиллагаа, тухайлбал генетикийн мэдээллийг унших болон уураг нийлэгжүүлэх идэвх буурч байсан. Үүний зэрэгцээ үрэвсэлтэй холбоотой үйл явцууд эрчимжсэн” гэж эрдэмтэд тайлбарлав.
Мөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн хооронд ялгаа илэрсэн байна. Олон өөрчлөлт аль аль хүйсэнд ажиглагдсан ч тэдгээрийн эхлэх хугацаа болон явц харилцан адилгүй байжээ. Тухайлбал, CD8 T эсийн идэвхжилтэй холбоотой зарим өөрчлөлт эрэгтэйчүүдэд эрт илэрсэн бол эмэгтэйчүүдэд хожуу насанд үргэлжлэн эрчимжсэн байна.
Судлаачид мөн 729 оролцогчийн ДНХ-д гарсан химийн өөрчлөлтийг шинжилж, дархлааны эсийн идэвхээр хүний насыг тооцоолох загварууд боловсруулжээ.
Гэхдээ эдгээр “биологийн цаг” нь хүн хэр эрүүл хөгширч байгааг эсвэл ирээдүйд өвчлөх эсэхийг одоогоор тодорхойлох боломжгүй байна. Түүнчлэн уг судалгаанд зөвхөн цусан дахь дархлааны эсүүдийг шинжилжээ.
