Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн ойг тохиолдуулан Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал суманд орших Хар зүрх уулын тэнгэрийг тайх төрийн ёслолыг энэ сарын 21-ний өдөр тэмдэглэх гэж байна. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх 2026 оны хоёрдугаар сарын 23-ны өдөр тус уулыг төрийн тахилгатай болгох зарлиг гаргасан билээ.
Түүхэн ач холбогдол ба археологийн олдворууд
- Түүхэн ач холбогдол: Хар зүрх уул ба Хөх нуурын орчим нь Чингис хаан дайн тулаанд ялагдаж байгаагүй, эсгий туургатныг нэгтгэн дэлхийд Монголын амар амгаланг тогтоох үндэс суурийг тавьсан түүхэт нутаг юм.
- Археологийн үнэ цэн: Тус бүс нутгаас Хүрлийн үеийн болон Хүннү, Түрэг, XIII–XV зууны үеийн дурсгалууд, тухайлбал дөрвөлжин болон шоргоолжин булш, хүн чулуу, “Чингисийн тулга” хэмээх хавтант хашлага зэрэг олон төрлийн олдвор олдсон.
- Судалгааны ажил: МУИС-ийн судалгааны баг Цэнхэрмандал сумын Жаргалантын хөндий, Хавцал уул, Аваргын гуу орчмоос эртний түүхийн 150 гаруй дурсгалт цогцолборыг илрүүлэн бүртгэж баримтжуулаад байна.