Эрдэмтэд олон зуун бар акулын ходоодны агууламжийг шинжлэхэд олдсон зүйлс нь судлаачдыг гайхшруулжээ. Энэ талаар IFLScience бичсэн байна.
Судлаач Дэвид Аттенборогийн хэлснээр, өмнө нь дэлхийн далай тэнгисээс акулуудыг устгавал загасны тоо мэдэгдэхүйц нэмэгдэнэ гэж үздэг байжээ. Харин шинэ судалгааны үр дүн энэ ойлголт хэр их ташаа байсныг харуулж байна. Акулууд үнэхээр хүнсний сүлжээний дээд түвшний махчин амьтад бөгөөд их хэмжээний загас иддэг, мөн экосистемийн түлхүүр зүйлд тооцогддог. Эдгээр махчдыг экосистемээс хасвал тогтолцоо бүхэлдээ нуран унах магадлалтай тул эрдэмтэд акулууд үнэндээ юугаар хооллодгийг тогтоохоор шийджээ.
Эрдэмтэд 778 бар акулын (Galeocerdo cuvier) ходоодны агууламжийг цуглуулан шинжилсэн байна. Эдгээр амьтан бүгд Өмнөд Африкийн Квазулу-Наталын акулын зөвлөлөөс хэрэгжүүлдэг усанд сэлэгчдийг хамгаалах хөтөлбөрийн үеэр санамсаргүй агналтад өртөн үхсэн байжээ.
Дэлхий даяар акулын дайралт ховор хэвээр байгаа ч бар акулыг далайн хамгийн аюултай махчдын нэг гэж үздэг бөгөөд энэ үзүүлэлтээр зөвхөн цагаан аварга акулаас дутдаг. Бар акул бол маш чадварлаг махчин боловч нүдэнд өртсөн бараг бүхнийг иддэг тул “хогийн сав” гэх хочтой. Иймээс тэдний ходоодноос ер бусын зүйлс олдсон нь гайхах зүйл биш байв.
Шинжилгээний үр дүнгээр судалсан 778 ходоодны 628-д нь хоол хүнсний үлдэгдэл илэрч, нийт 192 төрлийн идэш бүртгэгджээ. Тэдгээрийн дунд жижиг сам хорхой, хоёр хавтаст нялцгай биетнээс эхлээд кашалот болон бөгтөр халимны эд эрхтний хэсэг зэрэг том амьтдын үлдэгдэл ч байв. Мөн мөгөөрст загасны ангилалд багтдаг бусад төрлийн акул, скат загас ч түгээмэл идэш болжээ. Судалгааны өгөгдлөөс үзэхэд загас нь ялангуяа жижиг биетэй бар акулын хооллолтод чухал байр суурь эзэлдэг бөгөөд тэдний идэшнээс 67 төрлийн загас илэрсэн байна.
Гэхдээ бар акулын ходоодноос олдсон зүйлс зөвхөн далайн амьтдаар хязгаарлагдсангүй. Зарим хуурай газрын хөхтөн амьтан ч тэдний идэш болжээ. Тухайлбал, газар ухагч мэрэгч, зараа, бүр ойн гөрөөс хүртэл олдсон байна. Харамсалтай нь хүний үлдэгдэл ч илэрч, эрдэмтэд шилбэний том, жижиг яс болон аарцагны яс олжээ.
Бар акулын ходоодноос олдсон бусад содон зүйлд яст мэлхий, шувууд багтсан бөгөөд тэдгээрийн дотор олон тооны олуша шувуу болон Африкийн оцон шувуу байжээ.
Хуурай газрын хөхтөн амьтад акулын ходоодонд хэрхэн орсон бэ? Эрдэмтдийн тайлбарласнаар, бар акул боломж гармагц сэг зэмээр хооллодог тул эдгээр хуурай газрын амьтад махчны идэш болохоосоо өмнө аль хэдийн үхсэн байсан байх магадлалтай. Судлаачид хөхтөн амьтдын үлдэгдэл үерийн улмаас далайд урсаж орсон байж болзошгүй гэж үзэж байна. Үүнтэй адил чипсний сав баглаа боодол, тамхи, жирэмслэлтээс хамгаалах хэрэгсэл, арьс шир зэрэг хог хаягдал ч бар акулын хоол боловсруулах замд орсон байж болох аж.
Эрдэмтдийн үзэж буйгаар, бар акулын ийм өргөн хүрээтэй хооллолт нь далайн экосистемийн олон бүрэлдэхүүн хэсэгт тэдгээр амьтан ихээхэн нөлөө үзүүлдэг болохыг харуулж байна.
