Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувьцаа болон түүнд хуваарилагдсан ногдол ашгийг нас барсан иргэдийн хууль ёсны өвлөгчдөд шилжүүлэх ажил 2026 оны зургаадугаар сарын 1-ний өдрөөс албан ёсоор эхлэхээр боллоо. Энэхүү зохицуулалт нь 2011 оны гуравдугаар сарын 31-ний өдрөөс хойш нас барсан хувьцаа эзэмшигчдэд хамаарах бөгөөд холбогдох журмын талаар “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК, Үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төв, болон Монголын Нотариатчидын танхим хамтран хэвлэлийн хурал хийсэн юм. Нийтлэлд дурдагдсан гэрэл зургуудыг MPA агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав.
Үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төвийн захиргаа, хууль эрх зүйн газрын захирал Ж.Амарсайхан иргэдэд мэдээлэл авах хялбар цахим сувгуудыг танилцууллаа. Тэрбээр төрийн нэрийн өмнөөс үнэт цаасаар гэрчлэгдсэн өмчлөх эрхийг бүртгэж, цахим хэлбэрээр хадгалдаг чиг үүргээ онцлоод, иргэд 158989 тусгай дугаарт нас барсан хүний регистрийн дугаарыг кирилл, том үсгээр илгээн хувьцааны үлдэгдлийг шалгах боломжтойг дурдсан юм. Түүнчлэн нотариат дээр биеэр очиж мэдээлэл авахаас гадна өв залгамжлах эрхийн гэрчилгээ QR кодоор баталгаажсаны дараа хувьцаа, ногдол ашиг нь өвлөгчийн дансанд цахимаар шилжих бөгөөд үүнийг “E-Mongolia” системээр хянах боломжтой ажээ.
Монголын Нотариатчидын танхимын ерөнхийлөгч Л.Буддорж хууль эрх зүйн хугацаа болон хуваарилалтын нарийн зарчмыг тайлбарласан юм. Хуульд зааснаар “Хамт амьдарч байсан өвлөгчдийн хувьд гурван сарын дотор татгалзах хүсэлт өгөөгүй бол өв авсанд тооцдог хуультай” бөгөөд тусдаа амьдардаг иргэдийн хувьд нэг жилийн дотор хүсэлтээ гаргаагүй бол татгалзсанд тооцно гэдгийг тэрбээр сануулав. Иргэний хуулийн 520.1-д заасны дагуу олон хүүхэдтэй хүний 1,072 хувьцааг нэгдүгээр зэргийн өвлөгчдөд тэнцүү хэмжээгээр өвлүүлэх бөгөөд шаардлагатай бол өв хуваах гэрээ байгуулж, хувиа тохиролцож болохыг онцолсон юм. Засгийн газрын тогтоол ирэх сарын 1-нээс хэрэгжих тул гадаад 50 гаруй улсын 90 гаруй нотариатчийн үүрэг гүйцэтгэж буй элчин сайд, консулын газруудад хандан гадаадад суугаа иргэд ч хүсэлтээ хугацаандаа гаргах боломжтойг санууллаа.
Нас барсан иргэний хувьцаа болон ногдол ашгийг хууль ёсны дагуу өвлөн авахад иргэд дараах дарааллын дагуу бичиг баримтаа бүрдүүлж, холбогдох шатны байгууллагуудад хандах шаардлагатай юм байна. Төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем болон нотариатын цахим сүлжээ уялдан ажиллах тул зааварчилгааг зөв дагах нь чухал юм.
- Нас барсан иргэний регистрийн дугаарыг 158989 тусгай дугаарт кирилл, том үсгээр илгээж, хувьцааны үлдэгдлийг шалгах.
- Нэг цэгийн үйлчилгээнээс нас барсны гэрчилгээ эсвэл лавлагаа авч, харьяа баг, хорооны Засаг даргаас тодорхойлолт болон Хүн ам, өрхийн бүртгэлийн дэвтрийн хуулбарыг гаргуулах.
- Өвлөгчийн статусаас хамаарч төрсний, гэрлэгсдийн эсвэл төрөл садны лавлагааг улсын бүртгэлийн байгууллага дээр биеэр очиж авч, өв нээгдсэн газрын нотариатад хандах.
- Хэрэв зарим өвлөгч өвөөс татгалзах бол хүсэлтээ нотариатаар гэрчлүүлж, нотариатчийн бичсэн цахим гэрчилгээг Үнэт цаасны төвлөрсөн хадгаламжийн төв рүү системээр илгээх.
- “E-Mongolia” системээр үнэт цаасны дансаа шалгаж, шаардлагатай бол брокерийн компанид данс нээн, ногдол ашгийг өвлөгчийн дансанд бүртгүүлж, банкны данс руу шилжүүлэн авах.
