Эх дэлхийн өөр аль ч бүс нутагт байхгүй, зөвхөн Монгол орны говийн экосистемд амьдардаг мазаалай баавгайн өсөлт, хамгааллын талаарх таатай мэдээллийг холбогдох албанаас гаргалаа. Сүүлийн үеийн нарийвчилсан тооллого, судалгааны үр дүнгээр энэхүү нэн ховордсон амьтны тоо толгой 54 болж нэмэгдсэн нь байгаль хамгаалагчдын олон жилийн зүтгэл үр дүнд хүрч буйн илрэл юм. Засгийн газраас мазаалайг устаж үгүй болохоос сэргийлэх, амьдрах орчныг нь тэтгэх цогц хөтөлбөрийг 2023 оноос эхлэн албан ёсоор хэрэгжүүлж эхэлсэн байдаг.
Генетикийн судалгаа ба орчин үеийн лаборатори
Энэхүү хамгааллын ажлын гол тулгуур нь шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хандах явдал бөгөөд үүний хүрээнд МУИС-ийн Генийн инженерчлэлийн лабораторитой хамтран “Мазаалайн генетикийн судалгаа, хамгаалал” төслийг амжилттай эхлүүлээд байна. Тус эрдэм шинжилгээний ажлыг тасралтгүй явуулахад материаллаг баазыг бэхжүүлэх шаардлага гарсан тул Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас санхүүжилтийг нь бүрэн шийдвэрлэж өгчээ. Санхүүжилтийн үр дүнд олон улсын түвшний дараах дэвшилтэт тоног төхөөрөмжүүдийг худалдан авч, МУИС-д суурилуулан судалгааг гүнзгийрүүлж байна.
- Хромосомын нарийн бүтцийг тайлах генетикийн анализатор аппарат
- Дээжний цэвэршилтийг хэмжих нано-дроп болон бусад лабораторийн багаж хэрэгслүүд
Хамгаалалт шаардлагатай унаган нутаг, идэш тэжээл
Мазаалай баавгай нь Говь-Алтай аймгийн нутаг дэвсгэрт байрлах Атас, Шар хулс, Тооройн нуруу зэрэг байгалийн өвөрмөц тогтоцтой баянбүрдүүдийг дамжин нутаглаж, амьдардаг байна. Хооллолтын хувьд махчин төрөлд багтдаг ч говийн хатуу ширүүн нөхцөлд зохицсон холимог идшээр хооллодог бөгөөд нийт идэш тэжээлийнх нь 70 гаруй хувийг элдэв ургамал, үндэс болон зэрлэг жимсгэнэ эзэлдэг ажээ. Энэхүү унаган зэрлэг байгалийг хэвээр хадгалах, баянбүрдүүдийн усыг хамгаалах нь мазаалайн цаашдын өсөлтөд шийдвэрлэх нөлөө үзүүлэх юм.
