Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сум нь Монгол Улсын хамгийн уудам газар нутагтай захиргааны нэгжид тооцогддог бөгөөд тус сумын нийт нутаг дэвсгэрийн 32 хувийг Тост Тосон Бумбын нурууны улсын тусгай хамгаалалттай газар эзлэн оршдог. Дэлхийд цоохор ирвэсийн хамгийн өндөр нягтаршилтайд тооцогддог, зэрлэг амьтдын өлгий болсон энэхүү бүс нутгийг унаган төрхөөр нь хамгаалж үлдэхийн тулд нутгийн иргэд 2008 оноос эхлэн тууштай тэмцэж ирсэн юм. Тэдний уйгагүй хичээл зүтгэлийн үр дүнд тус нурууг 2016 онд Байгалийн нөөц газрын ангиллаар улсын тусгай хамгаалалтад авсан түүхтэй.
Тус тусгай хамгаалалттай газрын хамгаалалтын захиргаа анх 2020 онд найман хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр үйл ажиллагаагаа эхлүүлж байжээ. Тэгвэл өдгөө тус захиргаа 17 орон тоотойгоор өргөжин ажиллаж байгаа бөгөөд эрдэм шинжилгээ, судалгаа болон тогтмол эргүүл хяналтын тусламжтайгаар байгалийн дахин давтагдашгүй өв соёл, ан амьтдыг хамгаалах үйлсийг амжилттай хэрэгжүүлж байна.
Монгол Улсын Их Сургууль (МУИС) болон Улаанбаатар их сургуулийн эрдэмтдийн 2021 онд хамтран хийсэн судалгааны явцад Тост Тосон Бумбын нуруунаас археологийн 2000 гаруй олдвор, түүхэн дурсгалыг шинээр илрүүлэн бүртгэсэн байна. Үүнээс гадна тусгай хамгаалалттай газар нутаг дахь биологийн олон янз байдлыг тогтоох шууд ажиглалтын тооллогоор дараах ховор ан амьтан, түүхийн олдворууд бүртгэгджээ:
- Түүхийн ховор олдворууд: Чулуун зэвсгийн үед хамаарах хоёр том суурин, Хүннүгийн үеийн болон 13-р зууны түүхэн булшнууд.
- Янгир ямаа: Тус бүс нутагт өдгөө 750 гаруй янгир нутагшиж байна.
- Аргаль хонь: Хяналт шалгалтаар нийт 200 гаруй аргаль бүртгэгджээ.
- Хар сүүлт зээр: Шууд ажиглалтын аргаар 2000 орчим хар сүүлт зээрийг тоолж баталгаажуулсан байна.
