Балбад тохиосон аймшигт үерийн шалтгаан нь зөвхөн мөсөн голын нуранги төдийгүй Лангтанг Лирунг оргилын уулын налуу хэсэг түүнтэй хамт нурсантай холбоотой болохыг эрдэмтэд тогтоожээ. Гренобль-Альпийн их сургуулийн газрын гадарга судлаач Кристен Күүк болон Калгаригийн их сургуулийн Дан Сугар нар хиймэл дагуулын зурагт шинжилгээ хийсний үндсэнд уг дүгнэлтийг гаргасныг Associated Press мэдээллээ.
Хиймэл дагуулын судалгаа ба гамшгийн явц
Судлаачид гамшгийн өмнөх болон дараах хиймэл дагуулын зургуудыг харьцуулан шинжлэхэд мөсөн голын доорх уулын энгэрт асар том гэмтэл үүсэж, улмаар сая сая тонн чулуулаг болон мөс нарийхан хөндий рүү гулсан унажээ. Уналтын явцад мөс хайлж, ус, хөрс, чулуулагтай холилдсоноор хэд хэдэн давхар өндөртэй тэнцэхүйц шавар, чулууны асар хүчтэй урсгал үүссэн байна.
Уг урсгал Тришули гол руу цутгаснаар Колпуртар, Бетравати, Сяпру Беси зэрэг бүс нутагт усан сан огцом тэлж, тунадасны улмаас усны өнгө бараг хар өнгөтэй болжээ. Үерийн асар их хүч барилга байгууламжуудыг арчин сүйтгэж, голын гольдролыг бүрэн өөрчилсөн бөгөөд эрдэмтэд энэхүү үйл явдлыг дэлхийн түүхэн дэх хамгийн том мөсөн голын үерийн нэг гэж нэрлэж байна.
Байгалийн шалтгаан ба цэвдгийн нөлөө
Судлаачид одоогоор уг гамшгийг уур амьсгалын өөрчлөлттэй шууд холбож үзээгүй бөгөөд уулын энгэр байгалийн эрози, элэгдлийн улмаас нурсан байж болзошгүй гэж үзэж байна. Гэсэн хэдий ч мөнх цэвдэг хайлж байгаа нь уулын чулуулгийн бүтцийг сулруулж, энэ төрлийн нуранги, үер үүсэх магадлалыг улам бүр нэмэгдүүлдэг болохыг эрдэмтэд анхаарууллаа.
