2026 оны сүүлээр NASA сүүлийн жилүүдийн хамгийн өвөрмөц роботжуулсан даалгавруудын нэгийг хэрэгжүүлэхээр бэлтгэж байна.
IFLScience-ийн мэдээлснээр, CADRE (Cooperative Autonomous Distributed Robotic Exploration) төслийн хүрээнд анх удаа гурван автономит сарны роверыг нэгэн зэрэг Сар руу илгээх бөгөөд тэд Дэлхий дээрх операторуудын оролцоо бараг шаардахгүйгээр нэг баг болон ажиллана.
Гэрийн тэжээвэр амьтан зөөвөрлөх цүнхтэй ойролцоо хэмжээтэй ровер бүр нарны зай хураагуур, камер, георадар болон орчиндоо бие даан чиг баримжаа авах боломж олгох хиймэл оюун ухааны (AI) системээр тоноглогджээ. Рейнер Гамма орчимд газардсаны дараа роботууд гадаргын гурван хэмжээст зураглал гаргаж, сарны хөрсний доор юу байгааг судална.
Энэ даалгаврын гол онцлог нь роверууд өөрсдөө бус, харин тэдний ажиллах зарчимд оршиж байна. Мэргэжилтнүүд тэднийг байнга алсаас удирдахын оронд зөвхөн ерөнхий зорилго өгнө.
“Тэдний авах цорын ганц команд нь, жишээлбэл, ‘Энэ бүсийг судал’ гэсэн даалгавар байна. Үлдсэнийг нь роверууд өөрсдөө шийднэ: хэзээ хөдөлж эхлэх, ямар маршрут сонгох, саадыг хэрхэн тойрох зэрэг бүх шийдвэрийг бие даан гаргана” гэж NASA-гийн Jet Propulsion Laboratory дахь CADRE даалгаврын удирдагч Жан-Пьер де ла Круа ярьжээ.
Даалгавар авсны дараа роверуудын нэг нь автоматаар ахлагч болно. Тэр судлах бүсийг бусад роботод хуваарилж, үүний дараа ровер бүр аюулгүй маршрутаа өөрөө сонгон, зураг авалт хийж, үр дүнгээ “багийн нөхөддөө” дамжуулна. Дараа нь бүх өгөгдлийг нэгтгэн судалж буй газрын нэгдсэн зураглал гаргана.
Яагаад энэ нь амаргүй вэ
Саран дээр автономитоор ажиллах нь харагдаж байгаагаас хавьгүй төвөгтэй. Агаар мандал байхгүй тул төхөөрөмжүүд нарны хүчтэй цацрагт шууд өртөх бөгөөд өдрийн цагаар гадаргын температур Цельсийн 114 хэмд хүрч болно.
Хэт халалтаас сэргийлэхийн тулд роверууд богино мөчлөгөөр ажиллана: ойролцоогоор 30 минут даалгавраа гүйцэтгэсний дараа унтарч, хөрөн, нарны зай хураагуураасаа батарейгаа цэнэглэнэ. Үүний дараа судалгаагаа дахин үргэлжлүүлнэ.
Perseverance-ийн дараагийн алхам
CADRE төсөл нь NASA-гийн Ангараг дээр хэдийн ашиглаж буй технологийн үргэлжлэл юм. 2021 оноос Улаан гараг дээр ажиллаж буй Perseverance ровер маршрутынхаа ихэнх хэсгийг аль хэдийн бие даан туулж чаддаг. NASA-гийн инженер Марк Мэймоны хэлснээр, өнөөдөр роверын урт хугацааны бүх шилжилтийн 90%-иас илүүг операторуудын оролцоогүйгээр гүйцэтгэдэг.
“Автономит удирдлага урт зайны хөдөлгөөнийг гүйцэтгэх үндсэн арга болсон” гэж тэр онцолжээ.
Одоо мэргэжилтнүүд хэд хэдэн робот Сарны эрс тэс нөхцөлд хоорондоо үр дүнтэй уялдан ажиллаж чадах эсэхийг шалгахыг зорьж байна.
CADRE даалгавар Дэлхийн ойролцоогоор 14 хоног үргэлжилнэ. Энэ нь Сарны нэг өдөртэй тэнцэх хугацаа юм. Энэ хугацаанд төхөөрөмжүүд цуврал туршилт хийж, ийм технологи ирээдүйн судалгааны хөтөлбөрүүдэд хэр тохиромжтойг тодорхойлоход тусална.
Хэрэв туршилт амжилттай болбол ирээдүйд ийм автономит роботуудын бүлгийг сарны бааз барих талбайг бэлтгэх, ашигтай нөөц хайх, сансрын нисэгчид ирэхээс өмнө тандалт, судалгаа хийхэд ашиглаж болох юм.
CADRE нь сарны роверуудын бүлэг Дэлхийгээс байнга удирдуулдаг машин бус, бие даасан багийн хувиар ажиллах анхны туршилт болно.
