Table of Contents
Их Эзэн Чингис хааны мэндэлсний 864 жилийн ой, Монгол бахархлын өдрийг тохиолдуулан Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академид төрийн дээд шагнал болох “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон хүртээлээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 10-нд зарлиг гарган, тус байгууллагын шинжлэх ухаан, боловсрол, үндэсний соёлын хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг үнэлжээ.
Судар бичгийн хүрээлэнгээс эхтэй Шинжлэх ухааны академи нь Монголын эрдэм судлалын уламжлалыг орчин үеийн шинжлэх ухаантай холбон хөгжүүлж ирсэн байгууллага юм. Тус академийн 100 гаруй жилийн хугацаанд хэрэгжүүлсэн судалгаа, шинжилгээний ажил, үндэсний эрдэмтдийн чадавхыг төлөвшүүлэхэд гүйцэтгэсэн үүргийг төрийн дээд шагналаар үнэлсэн байна.
Шинжлэх ухааны салбарт оруулсан хувь нэмрийг онцолжээ
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх шагнал гардуулах үеэрээ Монголын ард түмэн эрдэм ухааныг эрхэмлэн дээдэлж, эрдэмтэн мэргэдээ хүндэтгэн ирсэн түүхэн уламжлалтайг тэмдэглэжээ.
Тэрбээр Шинжлэх ухааны академи энэхүү уламжлалыг орчин үеийн шинжлэх ухааны тогтолцоотой уялдуулан хөгжүүлж, үндэсний эрдэм судлалын чадавхыг бүрдүүлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэснийг онцолсон байна.
Түүнчлэн Монголын эх хэл, түүх, соёлын өвийг судлан шинжлэх, олон улсын түвшинд сурталчлан таниулах, улс орны хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах чиглэлээр хэрэгжүүлсэн ажлыг нь өндрөөр үнэлжээ.

Судар бичгийн хүрээлэнгээс эхэлсэн 100 гаруй жилийн түүх
Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академийн түүхэн үндэс нь Судар бичгийн хүрээлэнтэй холбоотой. Тус байгууллагаас эхлэлтэй үндэсний эрдэм судлалын тогтолцоо өнгөрсөн зуу гаруй жилийн хугацаанд өргөжин хөгжиж, шинжлэх ухааны олон салбарыг хамрах болсон юм.
Ерөнхийлөгчийн онцолсноор, академи нь үндэсний эрдэм шинжилгээний залгамж чанарыг хадгалах, судлаачдын шинэ үеийг бэлтгэх, шинжлэх ухааны байгууллагуудын үйл ажиллагааг хөгжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж иржээ.
Энэ хугацаанд Монголын түүх, хэл шинжлэл, соёл судлал болон байгалийн шинжлэх ухааны чиглэлийн судалгааг хөгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан байна.
Ерөнхийлөгч үе үеийн академич, эрдэмтдэд баяр хүргэв
Төрийн дээд шагнал хүртсэнтэй холбогдуулан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Шинжлэх ухааны академийн хамт олон, үе үеийн академич, эрдэмтэн судлаачдад төр, ард түмний нэрийн өмнөөс баяр хүргэжээ.
Мөн тэдний цаашдын эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажилд амжилт хүссэн байна. Тэрбээр Шинжлэх ухааны академи “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон хүртсэн нь тус байгууллагын олон жилийн хөдөлмөр, түүхэн гавьяаг үнэлсэн үйл явдал болохыг онцолсон юм.
Үүний зэрэгцээ Их Эзэн Чингис хааны мэндэлсний 864 жилийн ой, Монгол бахархлын өдөр болон Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн ойн мэндийг нийт ард иргэдэд дэвшүүлжээ.
154 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалттай шинжлэх ухааны цогцолбор барьж байна
Шинжлэх ухааны салбарын бүтээн байгуулалтын хүрээнд Улаанбаатар хотын Ботаникийн цэцэрлэгт хүрээлэнд Шинжлэх ухааны хүрээлэнгүүдийн нэгдсэн цогцолборыг барьж байна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилгаар хэрэгжиж буй уг төслийг улсын төсвийн 154 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар санхүүжүүлж байгаа бөгөөд нийт 74 мянган ам метр талбайг хамрах ажээ.
Одоогоор цогцолборын хими, физик, ботаникийн лаборатори, тусгай зориулалтын агуулах болон оффисын зориулалттай таван барилга ашиглалтад орсон байна. Харин нэгдсэн цогцолборыг ойрын хугацаанд бүрэн нээхээр төлөвлөжээ.
Нэгдсэн лаборатори, музей, номын сантай болно
Шинжлэх ухааны хүрээлэнгүүдийн нэгдсэн цогцолборт судалгаа, шинжилгээний байгууллагуудын үйл ажиллагааг нэг дор төвлөрүүлэхээр төлөвлөсөн байна.
Тус цогцолборт салбар дундын нэгдсэн болон төрөлжсөн лабораториуд, жишиг үйлдвэрлэлийн цех, оффис, номын сан, хурлын танхим, спорт заал зэрэг байгууламжууд байрлах юм.
Мөн шинжлэх ухааны олдвор, дээж хадгалах зориулалтын агуулах болон палеонтологи, археологи, одон орон судлалын музей байгуулахаар тусгажээ.
Эдгээр байгууламж нь судалгааны ажлыг төрөлжүүлэн хөгжүүлэхийн зэрэгцээ эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэж байна.
3300 орчим эрдэмтэн, судлаач ажиллах орчин бүрдэнэ
Шинэ цогцолборт Шинжлэх ухааны академийн харьяа хүрээлэнгүүдээс гадна бусад их, дээд сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллагын ажилтнууд ажиллах боломжтой болох юм.
Төлөвлөгөөний дагуу нийт 3300 орчим эрдэмтэн, судлаач, ажилтан уг цогцолборт ажиллахаар тооцжээ. Ингэснээр шинжлэх ухаан, технологи, инновац болон танин мэдэхүйн чиглэлийн үйл ажиллагааг нэг орчинд хөгжүүлэх нөхцөл бүрдэх аж.
Салбарын төлөөллүүдийн үзэж буйгаар энэхүү бүтээн байгуулалт нь эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын чадавхыг нэмэгдүүлэх, судлаачдын ажиллах нөхцөлийг сайжруулах, шинжлэх ухааны салбарын хөгжлийг дэмжих ач холбогдолтой юм.
Дүгнэлт: Шинжлэх ухааны академийн түүхэн гавьяаг төрийн дээд шагналаар үнэллээ
Монгол бахархлын өдрөөр Шинжлэх ухааны академид “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон хүртээсэн нь үндэсний эрдэм судлалын 100 гаруй жилийн түүх, шинжлэх ухааны хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг үнэлсэн үйл явдал боллоо.
Үүний зэрэгцээ улсын төсвийн 154 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар барьж буй, 3300 орчим эрдэмтэн судлаач ажиллах хүчин чадалтай Шинжлэх ухааны хүрээлэнгүүдийн нэгдсэн цогцолбор удахгүй нээлтээ хийхээр төлөвлөгдөж байна. Энэхүү бүтээн байгуулалт нь үндэсний шинжлэх ухааны байгууллагуудын судалгааны орчин, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэжээ.
